Ενώπιον μιας εξίσωσης

Είναι σημαντικό ότι η χώρα κάνει πλέον συνετά και ρεαλιστικά βήματα προς την κατεύθυνση μιας συμφωνίας με τους εταίρους της.



Προηγήθηκε μια καταστροφική καθυστέρηση. Χρειάστηκε ο ίδιος ο πρωθυπουργός να πάρει πάνω του την ευθύνη του συμβιβασμού και της εγκατάλειψης κάποιων «κόκκινων γραμμών». Παραμερίστηκε ο υπουργός Οικονομικών. Ο Βαρουφάκης απομόνωσε τη χώρα στην Ευρώπη. Κατέστρεψε εν δυνάμει συμμαχίες. Διαπραγματεύτηκε με «δημιουργική ασάφεια», δηλαδή με αέρα κοπανιστό.

Η κοινή γνώμη ήθελε μαχητική διαπραγμάτευση. Όχι όμως ρήξη. Οι ψηφοφόροι γνώριζαν (δημοσκόπηση στην «Αυγή») ότι οι δανειστές έχουν, de facto, το πάνω χέρι. Άρα, το εσωτερικό πολιτικό κόστος από ένα λελογισμένο συμβιβασμό ήταν πολύ μικρό για τον Τσίπρα. Αντιθέτως, το κόστος ενός αδιεξόδου ήταν κολοσσιαίο. Ο πρωθυπουργός είχε το αισθητήριο για να το αντιληφθεί. Ο αυτάρεσκος υπουργός Οικονομικών, αντιθέτως, απολάμβανε μόνο το «σόου» του. Έπαιζε στα ζάρια την τύχη της χώρας, ένα βήμα πριν από την άβυσσο.

Λίγοι ίσως θυμούνται την αποστροφή του πρωθυπουργού στα πρώτα βήματα της θητείας του. Είχε τότε προειδοποιήσει το κόμμα του, ότι η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ κινδυνεύει να γίνει παρένθεση, εάν φθάναμε σε αδιέξοδο και ρήξη. Είχε απόλυτο δίκιο. Δεν θα ωφελείτο βεβαίως ο Σαμαράς που έχει τελειώσει πολιτικά. Άλλωστε, όπως έδειξε η δημοσκόπηση του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, το 56,5% θεωρεί πως με κυβέρνηση Σαμαρά, τα πράγματα θα ήταν χειρότερα, με μόνο το ισχνότατο 15,5% να πιστεύει πως θα ήταν καλύτερα. Εκείνο όμως που θα συνέβαινε, θα ήταν μια χιονοστιβάδα απαξίωσης όλου του κομματικού συστήματος. Ο Τσίπρας δεν θα εξαιρείτο.

Αυτό το αντελήφθη ο πρωθυπουργός διαθέτοντας ισχυρά ένστικτα αυτοσυντήρησης. Άλλωστε, η κοινή γνώμη επενδύει πάνω του, ως μοναδική ελπίδα, με δεδομένη την ήδη μετριοτάτη εικόνα της κυβέρνησής του. Τσίπρας, Δραγασάκης και λίγοι ακόμη βλέπουν μία συμφωνία ως την ισχυρότερη ασπίδα στις τραγικές οικονομικές και πολιτικές συνέπειες μιας ρήξης. Για τον Τσίπρα, μια συμφωνία σηματοδοτεί τη διατήρηση της απόλυτης πολιτικής κυριαρχίας, που έχει κατοχυρώσει. Τούτη είναι η πεμπτουσία των πρόσφατων παρεμβάσεών του για να αρθούν τα αδιέξοδα.

Το σοβαρότερο πρόβλημα του Αλέξη Τσίπρα βρίσκεται εντός των τειχών, δηλαδή σε τμήμα του κομματικού μηχανισμού του, τις αντιλήψεις και τις νοοτροπίες με τις οποίες αυτό έχει διαποτιστεί. Τούτες ταιριάζουν σε ένα μικρό κόμμα, που ζει στον περίκλειστο κόσμο του (κάπως έτσι έγινε και με τη ΝΔ, όταν ο Σαμαράς έφερε σε αυτήν αντιλήψεις και νοοτροπίες της Πολιτικής Άνοιξης). Ήταν όμως ο ίδιος ο Τσίπρας, που με την εικόνα του, σταδιακά, άλωσε το μεσαίο χώρο εκμεταλλευόμενος τη «μεγάλη τιμωρία» του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, όπως αναλύω στο τελευταίο βιβλίο μου.

Οι παλαιοί μπορεί να κατέρρευσαν, όμως ο ΣΥΡΙΖΑ που τους αντικατέστησε δεν είναι «νέο προϊόν». Είναι και αυτός άρρωστο τέκνο της μεταπολίτευσης. Με εξωπραγματικές ιδεοληψίες άλλων δεκαετιών. Έχει στελέχη που θέλουν ρήξεις για να γυρίσουμε στη δραχμή. Άλλα στελέχη θέλουν να εγκαταλείψουν τη διακυβέρνηση, αν δεν υλοποιηθούν οι ιδεοληψίες τους. Απέναντι σε όλα αυτά, ο Τσίπρας έχει ενώπιόν του μια εξίσωση ρεαλισμού: Συμφωνία με αναδιπλώσεις, ευρωπαϊκή πορεία της χώρας και διασφάλιση της κυριαρχίας του. Αν δεν επιβάλλει την εξίσωση αυτή στο κόμμα του, θα αυτοκτονήσουν από κοινού, μαζί με τη χώρα.