Στα τρία «σπάει» το έργο των οδικών επιβατικών μεταφορών μέχρι το 2019

Τη μερική απελευθέρωση του κλάδου των οδικών επιβατικών μεταφορών μέχρι το 2019 προβλέπει το νομοσχέδιο με τίτλο «Δημόσιες υπεραστικές οδικές μεταφορές επιβατών- Ρυθμιστική Αρχή Επιβατικών Μεταφορών και άλλες διατάξεις» που κατατέθηκε στις αρχές της εβδομάδας στη Βουλή και διαχωρίζει το έργο των ΚΤΕΛ. σε κερδοφόρες και άγονες.




Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία άγονων γραμμών που θα επιδοτούνται, γραμμών αποκλειστικού δικαιώματος που θα ανατίθενται με διαγωνισμό και πλήρως απελευθερωμένων γραμμών που το κράτος μέσω Ανεξάρτητης Αρχής θα ελέγχει μόνο την ποιότητα. Το κράτος που μέχρι τώρα καθορίζει την τιμολογιακή πολιτική στα ΚΤΕΛ, στο εξής θα μπορεί να επιβάλει πλαφόν μόνο στα εισιτήρια των γραμμών που θα βγαίνουν σε διαγωνισμό. Αυτό θα γίνεται μέσω της δημιουργίας ενός ειδικού φορέα εποπτείας και ελέγχου. Το σχέδιο για την απελευθέρωση των σημερινών αστικών και υπεραστικών ΚΤΕΛ προβλέπει την οργάνωσή τους σε ισχυρά εταιρικά σχήματα, τα οποία θα μπορούν να μετέχουν σε διαγωνισμούς για την ανάθεση δρομολογίων ανά την Ελλάδα. Ειδικότερα οι τρεις κατηγορίες γραμμών είναι οι εξής:

Οι γραμμές αποκλειστικού έργου, χωρίς ανταγωνισμό. Εδώ, ο ανάδοχος αναλαμβάνει κατ' αποκλειστικότητα να εκτελεί το έργο, χωρίς ανταγωνισμό, σε όλες τις υπεραστικές γραμμές μιας γεωγραφικής ενότητας, που αποτελούν ένα δίκτυο γραμμών, κατόπιν δημόσιου ανοικτού διαγωνισμού.
Οι άγονες γραμμές, δηλαδή εκείνες για τις οποίες ο ανάδοχος εξασφαλίζει την αποκλειστικότητα εκτέλεσης έργου και ταυτόχρονα και επιδότηση (αποζημίωση). Στην κατηγορία αυτή, όπου το οικονομικό ενδιαφέρον είναι πιο μειωμένο, προβλέπεται για τον ανάδοχο και αποκλειστικό δικαίωμα και αποζημίωση (επιδότηση) ταυτόχρονα, κατόπιν δημόσιου ανοικτού διαγωνισμού, στα πρότυπα της αεροπλοΐας. Σε αυτήν εμπίπτουν και πολλές νησιωτικές περιοχές.
Οι γραμμές ελεύθερης επιλογής. Στην τρίτη κατηγορία εμπίπτουν οι γραμμές μεγάλου εμπορικού ενδιαφέροντος, όπου, οποιοσδήποτε τηρεί τις προϋποθέσεις, θα μπορεί να εκτελεί δρομολόγια ή να προτείνει και να εκτελεί νέα δρομολόγια, αρκεί να μην προκαλεί αθέμιτο ανταγωνισμό στις λοιπές γραμμές.

Οι συμβάσεις με τους αναδόχους που θα υπογράφονται με το Δημόσιο θα είναι έως δεκαετούς διάρκειας. Το κράτος που μέχρι τώρα καθορίζει την τιμολογιακή πολιτική στα ΚΤΕΛ, στο εξής θα μπορεί να επιβάλει πλαφόν μόνο στα εισιτήρια των γραμμών που θα βγαίνουν σε διαγωνισμό. Αυτό θα γίνεται μέσω της δημιουργίας ενός ειδικού φορέα εποπτείας και ελέγχου. Το σχέδιο για την απελευθέρωση των σημερινών υπεραστικών οδικών συγκοινωνιών προβλέπει την οργάνωση εταιρικών σχημάτων, τα οποία θα μπορούν να μετέχουν σε διαγωνισμούς για την ανάθεση δρομολογίων ανά την Ελλάδα.

Εθνική Αρχή
Την επίβλεψη όλου του συστήματος αναλαμβάνει η Εθνική Αρχή Χερσαίων Επιβατικών Μεταφορών. Δεν πρόκειται για νέο φορέα αλλά για αναβάθμιση της υπάρχουσας Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, η οποία, πέρα από τις αρμοδιότητες που ήδη έχει, αποκτά και όλες τις αρμοδιότητες που αφορούν τις δημόσιες υπεραστικές μεταφορές επιβατών.

Η Αρχή θα διοργανώνει διαγωνισμούς για δίκτυα και θα θέτει τις ποσοτικές και ποιοτικές προϋποθέσεις για την κάλυψη του δικτύου.

Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, θα επιτρέπεται οι φορείς να επιλέγουν ελεύθερα την εταιρική μορφή οργάνωσης των σχετικών επιχειρήσεων, με την πρόθεση να δημιουργηθούν οικονομικώς βιώσιμα εταιρικά σχήματα, σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Πιο συγκεκριμένα, οι αρμοδιότητες της Αρχής θα είναι:

Λαμβάνοντας υπόψη τις προτάσεις των περιφερειών, θα καθορίζει τις γραμμές του δικτύου των δημόσιων υπεραστικών μεταφορών επιβατών.
Θα αποφασίζει για τη χορήγηση αποκλειστικών δικαιωμάτων εκμετάλλευσης ή και επιδότησης.
Θα θέτει τους γενικούς όρους των συμβάσεων με τους αναδόχους και θα παρακολουθεί την εκτέλεσή τους.
Θα καθορίζει το ανώτατο όριο χρέωσης των επιβατών και το ύψος της εκάστοτε επιδότησης από το Δημόσιο.
Θα χορηγεί τις άδειες των γραμμών «ελεύθερης επιλογής» και θα καθορίζει τους όρους λειτουργίας τους.

Οι αλλαγές

Το έργο των υπεραστικών λεωφορείων «σπάει» στα τρία. Διαχωρίζονται σε άγονες γραμμές , σε γραμμές αποκλειστικού δικαιώματος που θα ανατίθενται με διαγωνισμό, και τις πλήρως απελευθερωμένες γραμμές .
Οι άγονες γραμμές θα επιδοτούνται.
Οι συμβάσεις με τους αναδόχους των γραμμών αποκλειστικού δικαιώματος που θα υπογράφονται με το Δημόσιο θα είναι έως δεκαετούς διάρκειας.
Το κράτος στο εξής θα μπορεί να επιβάλει πλαφόν μόνο στα εισιτήρια των γραμμών που θα βγαίνουν σε διαγωνισμό.
Δημιουργείται ειδικός φορέας εποπτείας και ελέγχου η Εθνική Αρχή Χερσαίων Επιβατικών Μεταφορών.
Η Αρχή θα διοργανώνει διαγωνισμούς για δίκτυα και θα θέτει τις ποσοτικές και ποιοτικές προϋποθέσεις για την κάλυψη του δικτύου.

Κακούργημα οι κλοπές στον ΟΣΕ

Σε κακούργημα μετατρέπεται πλέον η κλοπή ή δολιοφθορά σιδηροδρομικού υλικού και οι παραβάτες θα αντιμετωπίζουν ποινές κάθειρξης. Στο νομοσχέδιο για τα ΚΤΕΛ κατατέθηκε από το υπουργείο Υποδομών τροπολογία με την οποία πλέον οι κλοπές καλωδίων και οι δολιοφθορές στον ΟΣΕ που κοστίζουν κάθε χρόνο δεκάδες εκατομμύρια ευρώ θα μετατρέπονται σε κακούργημα.

Στελέχη του ΟΣΕ υποστήριξαν ότι οι κλοπές καλωδίων από το 2008 έως το 2010, σε ένα μήκος 160 χιλιομέτρων, ουσιαστικά ακύρωσαν την ηλεκτροκίνηση του σιδηροδρόμου μέχρι την Τιθορέα και η ΕΕ ζήτησε να επιστραφούν πίσω τα χρήματα που είχε διαθέσει για το συγκεκριμένο έργο. Από τις αρχές του 2011 τα περιστατικά κλοπής χαλκού έχουν ξεπεράσει τα 120 σε όλη την Ελλάδα, ενώ υπολογίζεται ότι έχουν κλαπεί συνολικά από το δίκτυο του ΟΣΕ πάνω από 200 χιλιόμετρα καλωδίων χαλκού, με κόστος για τον Οργανισμό περίπου 15 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα με την ίδια τροπολογία δίνεται η δυνατότητα κατασκευής σιδηροδρομικών διικτύων από ιδιώτες. Ειδικότερα ιδιώτες θα μπορούν πλέον με δικά τους έξοδα να κατασκευάζουν δίκτυα για την κάλυψη των αναγκών των επιχειρήσεών που βρίσκονται σε βιομηχανικές ζώνες, κάτι που μέχρι σήμερα μπορούσε να γίνει μόνο από τον ίδιο τον ΟΣΕ.